Tolk Nederlands – Frans voor de HVA en cultuurverschillen…

Posted by Jonathan in Geen rubriek, TolkenMay 26th, 2009 | No Comments

Op maandag 25 mei mocht ik als tolk Frans optreden in het kader van een uitwisseling tussen een Parijse school en de Hogeschool van Amsterdam. De Franstalige studenten spraken geen Engels en de Nederlandse studenten geen Frans… Dan heb je wel een tolk Frans nodig! ;-)

Wat me het meest opviel tijdens deze toch vrij informele ontmoeting is het verschil in omgangsvormen tussen Nederlanders en Fransen. Ik mocht bijvoorbeeld een gesprek tolken tussen een Franse docente en een Nederlandse student waarbij de Française de Amsterdamse student tutoyeerde en de Amsterdamse student de Française vousvoyeerden (ja, dat woord staat ook in het woordenboek = “met u aanspreken). Als tolk moet je dan de voornaamwoorden omwisselen: vous wordt dus jij en jij wordt dus vous… In Frankrijk wordt over het algemeen het tutoyeren van een docent niet op prijs gesteld terwijl het heel gewoon is in Nederland. Ik ken ook geen Nederlandse docenten die hun studenten met “u” aanspreken…

Als tolk Frans moet je dus voortdurend rekening houden met cultuurverschillen. Foute omgangsvormen kunnen tenslotte een gesprek verpesten en je bent als tolk verantwoordelijk voor een goed lopend gesprek. Weten wanneer je tu (jij) of vous (u) moet gebruiken in het Frans kan een ware hersenbreker zijn voor Nederlanders die opgegroeid zijn in een “jij-cultuur”.

Hier zijn een paar vuistregels:

  • Kinderen spreek je meestal aan met tu.
  • Als de persoon met wie je spreekt ouder is dan jij, gebruik je vous (ook als deze persoon je met tu aanspreekt!).
  • Hiërarchie speelt ook een grote rol: je spreekt je baas of je docent met vous aan. Als een docent je met tu aanspreekt dan betekent nog niet dat je de vrijheid kan nemen om hem/haar te tutoyeren…
  • Iemand die je niet kent, spreek je met vous aan (behalve kinderen en jonge leeftijdgenoten). Dus bij de bakker, in een winkel, in de trein of bij een eerste ontmoeting gebruik je vous.
  • En dan zijn er de twijfelgevallen: mensen die je in een informele setting, bijvoorbeeld een sportvereniging, ontmoet, collega’s, leeftijdgenoten… De veilige manier is om in dit geval met vous te beginnen en als het “klikt” heel beleefd te vragen: On pourrait peut-être se tutoyer (We zouden misschien elkaar kunnen tutoyeren) of Ça vous dérange si on se tutoie? (Vindt u het goed als we elkaar tutoyeren?)…

    Aanvoelen wanneer je mensen met tu of vous moet aanspreken vergt veel ervaring… En als je het echt niet meer weet, kun je altijd uitleggen dat het in Nederland gebruikelijk is om elkaar te tutoyeren!

    Jonathan

    • Een kruiwagen vol kikkers?

    Posted by Jonathan in Geen rubriekMay 19th, 2009 | No Comments

    Kikkers zijn leuk! Niet alleen voor natuurliefhebbers maar ook voor taalliefhebbers. In deze tijden van crisis weten we dat je van een kikker geen veren kan plukken en dat je beter een koele dan een kale kikker kan zijn… Andere talen, bijvoorbeeld het Frans of het Engels, hebben niet zo veel met deze schattige amfibieën. We leven tenslotte in een kikkerlandje!

    Ik kwam onlangs een voor mij nieuwe uitdrukking in de krant:

    Met 27 lidstaten is de Europese Unie niet meer te besturen, het is net een kruiwagen vol kikkers.

    Helaas is deze uitdrukking niet toe te schrijven aan de Nederlandse taal maar aan het Engels a wheelbarrows full of frogs. Maar ja, de uitdrukking is zo beeldend dat hij rechtstreeks in het Nederlands mag worden vertaald.

    Grappig genoeg heeft de Franse politicus François Bayrou, goed voor 18,57% van de stemmen in de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen van 2007, deze uitdrukking in het Frans gebruikt over het besturen van zijn partij (MoDem): C’est aussi difficile que de conduire une brouette pleine de grenouilles. Elles sautent dans tous les sens (Het is net zo moeilijk als een kruiwagen vol kikkers voort te duwen. Ze springen alle kanten op.) Eigenaardig in het land van kikkerbilletjeseters…