Op Bootheando, Spaanstalige website van een collega tolk, vond ik dit filmpje dat ons een kijkje achter de schermen biedt bij de top van Kopenhagen die in december plaatsvond. Norman Lusted, hoofd van de Engelse tolken bij de VN, zet uiteen hoe de tolken bij zo’n grote vergadering werken.
Op http://www.radio.cz/en/article/49110/limit heb ik een interessant interview met Roderick Jones (tolk Frans en Engels voor de Europese instellingen) gevonden. Roderick Jones is bekend als auteur van het naslagwerk Conference Interpreting Explained.
Op de vraag “Vertaalt u altijd alles letterlijk? En censureert u wel eens een spreker, bijvoorbeeld als deze begint te vloeken?” antwoordt Jones:
We never interpret verbatim. I stress very strongly that interpreting has – in the word itself – interpretation. Interpreting is not a literal transliteration of what is said, and that’s really, really important. You understand the meaning of what is said, you understand the meaning in context, and then you transpose the original into your target language, rather than doing a literal translation.
Op www.vkbanen.nl staat een interview met een collega vertaler Frans die in Frankrijk woont, Milou Boon.
Boon: ‘Teksten vertaal ik zo letterlijk mogelijk. Als tolk, dus wanneer je live gesprekken of toespraken vertaalt, geef je sneller een samenvatting van wat er gezegd wordt, zeker als je geen tijd hebt om simultaan te vertalen. Ik heb niet voor tolk gestudeerd, maar dan kun je – anders dan in Nederland – toch het beroep uitoefenen. Als je natuurlijk kunt bewijzen dat je er geschikt voor bent.
‘Over het algemeen verdienen vertalers minder dan tolken. Tolken zijn meestal pientere mensen, vaak tweetalig opgevoed, met een brede kennis van zaken om de essentie van een tekst snel te kunnen oppikken en door te geven. Bij vertalen heb je meer tijd, ook om dingen op te zoeken.’
Afgelopen weekend was ik in Pierrelaye, een stadje vlakbij Parijs, om samen met een collega tolk Frans te tolken voor de beweging ATD Vierde Wereld. Deze organisatie, gesticht in 1957 door de Franse priester Joseph Wresinski, heeft als doel om tegen armoede en sociale uitsluiting te strijden. ATD geniet grote bekendheid in Frankrijk maar de beweging staat in Nederland nog in de kinderschoenen.
De website van de Nederlandse tak van de beweging bevat veel informatie over de achtergrond en de activiteiten zowel in Nederland als in het buitenland.
De term Vierde Wereld verwijst naar de mensen die, zowel in rijke als in arme landen, in situaties van armoede en sociale uitsluiting moeten leven.
Wat me het meest aanspreekt in het beroep van vertaler Frans is dat je nooit uitgeleerd ben. Er zijn altijd nieuwe vakgebieden te ontdekken met hun specifieke jargon en stijl. Overal waar teksten geschreven worden, en dat zijn nogal wat vakgebieden, heb je vertalers nodig (handleidingen, juridische stukken, literatuur, politiek, computerspelletjes, ondertiteling…). Altijd kom je nieuwe woorden of uitdrukkingen tegen, zowel in je moedertaal als in je vreemde taal/talen.
Als je al werkzaam ben als vertaler Frans ken je vast de workshops van David Brunand, een Franse jurist en tevens vertaler. Zelf heb ik nog niet de gelegenheid gehad om zijn workshops te volgen maar ik heb van collega’s positieve geluiden gehoord. In maart, april en mei organiseert David Brunand 4 workshops:
Voor meer informatie neem gewoon contact op met David Brunand (dhb.office@wxs.nl).
Een blog onderhouden is voor een tolk of vertaler een geweldig marketing instrument. Klanten zoeken tegenwoordig niet meer in de Gouden Gids voor een vertaler Frans maar gaan gelijk naar Google… Het lastige aan een blog is dat je telkens iets te vertellen moet hebben en ik moet toegeven dat ik vrij vaak helemaal geen inspiratie heb…
Vandaar mijn bewondering voor mensen die het wél kunnen. Céline Graciet is een collega vertaler Frans (Engels naar Frans) die een geweldige blog heeft: Naked Translations. Op deze tweetalige website schrijft ze met humor en nederigheid over uiteenlopende onderwerpen die enigszins met taal, vertalen of tolken (ze is tevens tolk Frans) verbonden zijn. Aangeraden lectuur dus… Bovendien vind ik haar website heel mooi eruit zien.
Als jij ook interessante blogs geschreven door vertalers of tolken kent (of misschien je eigen blog), stuur maar gerust een link!
Bent u op zoek naar een vertaler Frans? Hier zijn 5 dingen waar u op moet letten:
Als vertaler Frans word ik vaak met de vraag geconfronteerd waarom ik niet van het Frans naar het Nederlands vertaal. “Je bent toch tweetalig”, zeggen veel mensen.
Toch is het moedertaalprincipe zo goed als heilig in de wereld van goede vertalers. Dat betekent dat een vertaler Frans uitsluitend naar het Frans vertaald als zijn moedertaal het Frans is. Maar waarom eigenlijk?
Ten eerste loop je een grotere risico om fouten te maken in je vreemde taal. Als je bijvoorbeeld onder druk moet werken, is de kans groot dat je ergens in je vertaling een t/d-foutje maakt. Ten tweede leest een tekst die niet door een moedertaalspreker is vertaald vaak niet “lekker”. Hoewel er geen fouten zijn, had een Nederland of een Fransman het anders geschreven. Ten derde kost het veel meer tijd om een tekst naar je vreemde taal te vertalen. Uit economische overwegingen kiezen veel vertalers, waaronder ik, om uitsluitend naar hun moedertaal te werken.
Er zijn natuurlijk uitzonderingen (echte tweetaligen bijvoorbeeld) maar die zijn heel zeldzaam. Ik raad altijd mensen aan om voor de zekerheid in zee te gaan met een vertaler Frans waarvan de moedertaal het Frans is voor vertalingen van het Nederlands naar het Frans of het Nederlands voor vertalingen van het Frans naar het Nederlands.
Wat een tolk Frans betreft, is deze regel niet echt van toepassing aangezien men geen twee tolken kan inschakelen om een gesprek (in beide richtingen dus) te vertalen. Sommige tolken (congrestolken) werken wel uitsluitend in één richting maar dat komt omdat je met congrestolken geen interactie hebt tussen de spreker en de zaal.
Er zijn veel verschillende manieren om vertaler Frans te worden. De meest voor de hand liggende manier is om een opleiding tot vertaler Frans te volgen (zie hieronder voor een overzicht van opleidingen in Nederland). Een opleiding tot vertaler biedt u de mogelijkheid om alle kneepjes van het vak te leren.
Toch hebben veel vertalers geen vertalersopleiding gevolgd, ze zijn in het vak door een omeweg beland: een Nederlandse ingenieur die jaren in Frankrijk heeft gewerkt en kennis heeft vergaard over bijvoorbeeld windenergie kan later een zeer gespecialiseerde vertaler worden. Voor heel specifieke teksten werken wij vaak met vakmensen die op een latere leeftijd vertaler zijn geworden.
Mensen die tweetalig zijn opgevoed kunnen ook een carrière als vertaler ambiëren. Vaak gaan die mensen eerst iets anders studeren (rechten, economie…) en spitsen zich pas later toe op het vertalen.
Zoals u ziet, bestaat er niet één manier om vertaler te worden: literair vertalen vergt bijvoorbeeld heel andere kwaliteiten dan het vertalen van een handleiding of een dagvaarding… Een ding hebben alle goede vertalers gemeen: ze beschikken allemaal over een uitgebreide kennis van de talen waarmee ze werken en van de cultuur van de landen waarin deze talen worden gesproken.
Opleidingen in Nederland:
Hogeschool voor tolken en vertalen – ITV Utrecht : vierjarige opleiding tot vertaler Frans, Engels, Italiaans, Spaans, Duits en Russisch.
De LOI biedt ook een vierjarige opleiding tot vertaler Frans.
Hogeschool West-Nederland voor vertaler en tolk: vierjarige opleiding tot vertaler Frans.